Phong tục đón Tết của các nước Châu Á

Tết tây hay Tết ta (Tết Nguyên Đán) luôn được nhớ đến như là dịp để gia đình được đoàn tụ, sum vầy. Tết tuy có nhiều điểm chung ở nhiều nước trên thế giới, nhưng cũng có một số phong tục tập quán riêng biệt tùy vào từng nước. Dưới đây, chúng ta sẽ tìm hiểu những nét văn hóa Tết Nguyên Đán của các nước Châu Á.

Hồng Kông

Hồng Kông chủ yếu đón Tết âm lịch qua những lễ hội và các hoạt động dưới đây:

   - Hội Chợ Hoa: hội chợ được diễn ra từ ngày 25 đến 30 để đón mừng năm mới. Hội chợ hoa của Hồng Kông bao gồm những loại cây quen thuộc với Việt Nam bao gồm: cây quất, thủy tiên, mẫu đơn – mang lại sự thịnh vượng và nhiều may mắn; cây đào – tượng trưng cho vẻ đẹp truyền thống; cây quýt – tượng trưng cho sự bền vững của những mối quan hệ, hôn nhân

   -  Lễ hội pháo hoa: lễ bắn pháo hoa được tổ chức ở cảng Victoria trong những ngày đầu tiên của năm mới

   - Lễ hội đua ngựa đầu xuân: theo quan niệm của người dân Hồng Kông, việc xem và đặt cược cho các chứ ngựa sẽ đem lại cho họ nhiều may mắn trong năm mới

Hàn Quốc

Tết của Hàn Quốc bắt đầu từ mùng 1 âm lịch đến hết mùng 3 và được gọi là Seolla. Cũng như ở Việt Nam, người dân Hàn Quốc tất bật dọn dẹp vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, trang trí tỉ mỉ để đón Tết một cách trọn vẹn nhất. Trước giao thừa, người dân Hàn Quốc tắm nước nóng để tẩy trần, và đốt trong nhà để xua đuổi tà mà. Trong đêm giao thừa không ai được ngủ, vì theo quan niệm của người Hàn, ngủ đêm giao thừa đầu tóc sẽ bạc trắng và kém minh mẫn. Và đặc biệt là trong những ngày tết, người dân Hàn Quốc treo xẻng làm bằng rơm trước cửa nhà để cầu may, đón lộc.

Nghi lễ cúng bái tổ tiên được người Hàn làm vào buổi sáng trong ngày Tết với cách ăn mặc truyền thống đa sắc. Người dân Hàn Quốc luôn ăn canh bánh gạo trong buổi sáng này với niềm tin là nó sẽ đem thật nhiều may mắn đến trong năm mới. Điều đặc biệt nhất của Tết đối với dân Hàn Quốc đó chính là dịp của con cái tỏ lòng kính trọng với cha mẹ bằng câu nói truyền thống ‘Gặp nhiều may mắn trong năm mới’.

Triều Tiên

Tết ở Triều Tiên được gọi là ‘Nguyệt Nhật’ và cũng được tổ chức vào mùng 1 âm lịch như Việt Nam. Trước đêm giao thừa, người dân Triều Tiên quét dọn nhà và bên ngoài hiên, treo tranh và câu đối Tết, làm cơm, và sắm sửa quần áo mới cho dịp Tết. Cũng như Hàn Quốc, người dân Triều Tiên làm lễ cũng bái tổ tiên vào sáng mùng 1, sau đó con cái chúc Tết bố mẹ, bề trên. Có 2 phong tục Tết đặc thù ở Triều Tiên là ‘vứt tóc’ và ‘xua đuổi tà ma, quỷ’. ‘Vứt tóc’ được thực hiện khi dân Triều Tiên lưu trữ những tóc rụng vào hộp, và đợi đến chiều mùng 1 vứt ra cửa để trừ tà, trừ bệnh, và cầu sự bình an. Còn phong tực ‘xua đuổi tà ma, quỷ’ được thực hiện với việc bện một người bằng rơm một cách chu đáo, nhét tiền vào, sau đó sáng sớm mùng 1 đem vứt ra được để xua đuổi ma quỷ, đón nhận những điều tốt lành trong năm mới.

Một nét đặc trưng nữa của Triều Tiên trong dịp Tết là ăn ‘cơm thuốc’. Họ làm cơm nếp trộn với mật ong, mỡ, tương, táo, hạt dẻ…đem hấp chín.  Cơm này để cúng bái tổ tiên, để đãi khách, và để ăn dịp Tết để có cuộc sống ấm no, sung túc.

Singapore

Văn hóa Tết ở Singapore khá giống với Hồng Kông, và được gắn liền với các lễ hội:

   - Lễ Hội Hoa Đăng mừng năm mới: được diễn ra khoảng 2-3 tuần trước mùng 1, cách bài trí tương ứng với con giáp của năm mới để người dân có thể cảm nhận được không khí Tết đang đến

   - Lễ diễu hành Chingay: lễ hội này được diễn ra bắt đầu từ thứ bảy của tuần đầu tiên, và kết thúc vào rằm tháng Giêng. Đây là hoạt động hóa trang giúp Singapore thắt chặt hơn tình đoàn kết giữa những người dân cả trong nước và ngoài nước

   - Lễ hội Singapore River Hongbao: lễ hội này được tổ chức tại công viên Esplanade với những trò giải trí đa dạng cho mọi lứa tuổi. Người dân trong nước và nước ngoài đến với lễ hội có thể hiểu hơn về văn hóa Trung Hoa (khoảng 80% dân Singapore là Trung Quốc) qua nhiều hoạt động biểu diễn, trưng bày

Mông Cổ

Tết ở Mông Cổ được tính theo lịch Tây Tạng và có tên gọi là Tết Tsagaan (Tết tháng trắng). Tết cũng như bao nước khác, là thời điểm tuyệt vời giúp người dân Mông Cổ sum vầy với gia đình. Để đón Tết, người dân Mông Cổ ai cũng dậy sớm trước khi mặt trời mọc, mặc quần áo mới chúc Tết những người hàng xóm.

Ngày trước năm mới ở Mông Cổ gọi là Bituun, là ngày tập trung dọn dẹp và trang trí nhà cửa. Đến tối, gia đình tụ tập đón giao thừa và mọi người đều ăn no, vì quan niệm của họ là nếu bị đói, suốt năm mới cũng sẽ luôn bị đói. Những món ăn truyền trống của Mông Cổ trong ngày Tết gồm thịt cừu, thị bò, sữa dê, bánh buuz, cơm.

Trung Quốc

Người dân Trung Hoa đón Tết vào mùng 1 âm lịch, và đối với họ, việc cúng bái tổ tiên là việc quan trọng nhất, không thể thiếu 3 món chính: thịt gà, thịt lợn, và cá. Mỗi loại đồ cúng phải được dán bằng giấy đỏ, và sau khi thắp nhang, phải quỳ lạy, cầu khẩn một cách thành tâm.

Vào tối 30 Tết, tất cả thành viên trong gia đình tụ họp bên nhau và ăn bữa cơm ‘đoàn tụ’. Bữa cơm gồm hơn chục mọn, nhưng quan trọng là đậu phụ và cá, vì theo quan niệm của họ là để cầu sự thịnh vượng và phú quý. Ngoài ra những món không thể thiếu trong dịp Tết là sủi cảo, bánh trôi nước, hoành thánh…chúng đều mang những ý nghĩa đặc biệt đối với người dân Trung Hoa. Ăn mì nghĩa là ‘trường thọ’, hoành thánh nghĩa là ‘đầu tiên’.